berkley12_MAMYRAELAFP via Getty Images_covax Mamy Rael/AFP via Getty Images

De G20 moet zich opnieuw achter COVAX scharen

GENEVA – Het is een jaar geleden dat de internationale gemeenschap haar steun gaf aan de COVID-19 Vaccine Global Access (COVAX)-faciliteit om leiding te geven aan een wereldwijde inspanning ter beëindiging van de acute fase van de pandemie. Het initiatief moest ervoor zorgen dat alle landen, en niet alleen die met voldoende geld of middelen, toegang kregen tot levensreddende vaccins zodra deze beschikbaar kwamen. Nu de ministers van Volksgezondheid van de G20 op 5 en 6 september in Rome bijeen zijn gekomen, kunnen zij ervoor zorgen dat COVAX zijn missie volbrengt.

Een jaar geleden wist niemand wanneer of zelfs maar óf het mogelijk zou zijn een veilig en doeltreffend vaccin tegen COVID-19 te ontwikkelen, om maar te zwijgen van de twintig vaccins die vandaag beschikbaar zijn. Maar sinds de eerste internationale leveringen in februari heeft COVAX – een partnerschap dat werd opgericht door de Coalition for Epidemic Preparedness Innovations, de Wereldgezondheidsorganisatie, UNICEF, en Gavi, de Vaccine Alliance – ruim 235 miljoen vaccindoses geleverd aan 139 landen, en zal COVAX naar verwachting nog eens een miljard doses leveren in het vierde kwartaal. Alleen China, India en de Verenigde Staten hebben deze hoeveelheid overtroffen. Deze start van de grootste en meest complexe vaccinatiecampagne in de geschiedenis heeft miljoenen mensen hoop gegeven en een solide basis gelegd voor onze reactie op toekomstige pandemieën.

Toch had er nu al zoveel meer bereikt kunnen en móeten zijn. Het is onaanvaardbaar dat slechts 1,8 procent van de mensen in de lage-inkomenslanden hun eerste dosis van een COVID-19-vaccin heeft gekregen, tegenover 82 procent in de hoge- en hogere-midden-inkomenslanden. Deze schokkende ongelijkheid is zowel economisch zinloos als destructief voor mensenlevens, terwijl de kosten van de trage uitrol volgens de laatste raming 2,3 biljoen dollar bedragen.

De wereld was jammerlijk onvoorbereid op een pandemie, en dit wordt weerspiegeld in de uitdagingen waarmee COVAX is geconfronteerd. Tegen de tijd dat de eerste financiële middelen binnenkwamen, hadden de rijke landen de eerste voorraden vaccins al voor zichzelf gereserveerd. Exportverboden voor belangrijke leveranciers en moeilijkheden die veel fabrikanten ondervonden bij het opschalen van de productie naar het vereiste niveau, hebben eveneens het vermogen van COVAX ondermijnd om in een vroeg stadium doses te verkrijgen.

Gezien de toenemende ongelijkheid in de wereld op het gebied van vaccins en de opkomst van nieuwe, besmettelijker coronavirusvarianten, zullen we deze uitdagingen achter ons moeten zien te laten. Dankzij de steun van bijna alle regeringen van de G20, naast die van stichtingen en particuliere bedrijven, heeft COVAX nu bijna 10 miljard dollar bijeengebracht en ruim 600 miljoen gedoneerde doses veiliggesteld. Alle voorbereidingen zijn getroffen voor de meest omvangrijke vaccinatie-inspanning die de wereld ooit heeft gezien.

Op basis van de toegezegde bestellingen die COVAX bij vaccinfabrikanten heeft geplaatst en de extra donaties, zouden er nu elke maand honderden miljoenen nieuwe doses beschikbaar moeten komen. We moeten ervoor zorgen dat ze de armere landen bereiken en in de armen van de mensen geïnjecteerd worden. Om verdere vertragingen te vermijden en COVAX te laten slagen, hebben we steun van de G20-leiders nodig op vier belangrijke gebieden.

Introductory Offer: Save 30% on PS Digital
PS_Digital_1333x1000_Intro-Offer1

Introductory Offer: Save 30% on PS Digital

Access every new PS commentary, our entire On Point suite of subscriber-exclusive content – including Longer Reads, Insider Interviews, Big Picture/Big Question, and Say More – and the full PS archive.

Subscribe Now

In de eerste plaats hebben we doses nodig, en wel nú. Het uitgangspunt van COVAX is altijd geweest dat we in staat moesten zijn om te onderhandelen en onze eigen doses te kopen. Omdat de toegang tot vaccins al in een vroeg stadium in gevaar kwam, hebben donaties een cruciale rol gespeeld bij het in stand houden van ons vermogen om doses te blijven verstrekken aan degenen die ze het hardst nodig hebben. Van de 600 miljoen doses die tot nu toe aan COVAX zijn toegezegd, zijn er nu 100 miljoen geleverd. We hebben er meer nodig, en snel, met een langere houdbaarheid en meer zekerheid, zodat de ontvangende landen tijd hebben om hun uitrol te plannen. Dit kan worden bereikt zonder de nationale vaccinatie-inspanningen van de landen met hoge inkomens in gevaar te brengen.

Ook moeten de leiders van de G20 onze oproep tot transparantie steunen. COVAX heeft juridisch bindende overeenkomsten met fabrikanten voor ruim vier miljard doses, maar heeft maar al te vaak te maken gehad met vertragingen bij de toegang daartoe. Zonder meer duidelijkheid over de orderportefeuilles van bedrijven is het onmogelijk om te weten of deze vertragingen te wijten zijn aan productieproblemen of aan een voorkeursbehandeling in het kader van bilaterale overeenkomsten. Door erop aan te dringen dat de fabrikanten transparant zijn over hun ordertijdschemaʼs kan worden gezorgd voor een gelijk speelveld waar niemand – met name de mensen in de ontwikkelingslanden – achteraan in de rij voor vaccins komt te staan vanwege een of andere bilaterale overeenkomst.

Regeringen moeten er niet alleen voor zorgen dat de fabrikanten zich aan hun COVAX-verbintenis houden, maar ook dat de toegang tot vaccins wereldwijd hun hoogste prioriteit wordt. Landen met lopende bestellingen voor doses die ze nu niet nodig hebben, moeten COVAX hun plaats in de rij laten innemen, zodat we nu doses kunnen leveren aan landen die dat nodig hebben.

Ten slotte hebben landen met lagere inkomens blijvende financiële en technische steun nodig voor de uitrol van hun COVID-19-vaccins. Versterking van de nationale gezondheidsstelsels zal deze landen helpen de toediening van doses te waarborgen en de secundaire effecten van de pandemie te verzachten, en zal infrastructuur in stand houden die van cruciaal belang is voor de toekomstige veiligheid van de wereldgezondheid.

Door zich achter COVAX te scharen, zetten de leiders van de G20 zich in voor een multilaterale oplossing die voortbouwt op de verbazingwekkende wetenschappelijke vooruitgang van het afgelopen jaar. Op basis van COVAXʼ meest recente prognose van de aanstaande leveringen kan, wanneer de doses via bilaterale overeenkomsten worden aangevuld, een billijke toegang tot COVID-19-vaccins tot 60 procent van de volwassen bevolking in 91 landen met lagere inkomens beschermen. Dit zou een enorme stap betekenen in de richting van de WHO-doelstelling van 70 procent, die nodig is om het coronavirus overal te onderdrukken, en COVAX biedt de beste kans om dit te bereiken.

Falen zou betekenen dat er meer levens verloren gaan, dat de gezondheidszorgsystemen kapot gaan, dat er nog dodelijker en besmettelijker varianten komen, en dat er geen uitzicht is op het einde van de pandemie. De G20 mag niet toestaan dat dit een optie is.

Vertaling: Menno Grootveld

https://prosyn.org/68BiChbnl